หน้าที่ของชาวพุทธ




สรุปบทที่  6     เรื่อง   หน้าที่ของชาวพุทธ  (ภาคเรียนที่ 1)
หน้าที่ชาวพุทธ  คือ  กิจที่ชาวพุทธต้องปฏิบัติในฐานะเป็นผู้นับถือพระพุทธศาสนา  ได้แก่  การศึกษาหาความรู้ การปฏิบัติตามหลักคำสอน การเผยแผ่และการปกป้องพระพุทธศาสนา  เมื่อเราปฏิบัติหน้าที่อย่างสมบูรณ์แล้ว สามารถที่จะดำรงชีวิตอยู่ในสังคมอย่างมีความสุขได้
1. การศึกษาหาความรู้     ความรู้มีอยู่  2  ประเภท  คือ  
        1)     ความรู้ทางโลก   ได้แก่  การศึกษาหาความรู้  เพื่อนำมายกระดับในการประกอบอาชีพการงานและหน้าที่
        2)     ความรู้ทางธรรม  ได้แก่  การศึกษาหาความรู้  เพื่อนำมายกระดับจิตใจให้มีคุณธรรม รู้ดีรู้ชั่ว ปฏิบัติตนในสังคมได้อย่างถูกต้อง
การศึกษาหาความรู้โดยการฟัง     คือ  ความเป็นผู้สดับรับฟังมามากที่เรียกว่า  พหุสูต  ที่เกิดจากฟังมามาก จำได้ขึ้นใจ ท่องไว้ติดปาก  เพ่งพินิจพิจารณาอย่างรู้แจ้ง    โดยยึดหลักธรรมอิทธิบาท  4  จึงจะทำให้การฟังเกิดผลสำเร็จได้ดี
 วิธีฟังให้เกิดผลดี       – ตั้งใจฟังด้วยความอดทน    – ฟังด้วยความเป็นกลาง – จับเนื้อความให้ได้  – ต้องแยกเหตุผลกับอารมณ์ออกจากกัน   
   – ต้องแยกผู้พูดกับสิ่งที่เขาพูด  – มีการประเมินค่าเรื่องที่ฟังด้วย
ประโยชน์ที่เกิดจากการฟัง    – ได้ความรู้เพิ่มเติม         – ได้ทบทวนความรู้เดิม    – ฝึกให้เป็นผู้รับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น  -ได้แนวคิดไปดำเนินชีวิต
2. การปฏิบัติตามหลักพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา      ในบทนี้ จะกล่าวถึงเฉพาะการบวชในพระพุทธศาสนาเท่านั้น
    การบวช   หมายถึง  การงด  เว้น  ลด  ละ  เลิก  จากการประพฤติชั่ว  หรือความผิดทั้งปวง  ซึ่งรวมทั้งบวชกายและบวชใจ
การบวช  มี  2  ประเภท   คือ  1)   การบวชเป็นสามเณร   เรียกว่า  การบรรพชา        2)   การบวชเป็นพระภิกษุ      เรียกว่า  การอุปสมบท
ผู้บวชให้   เรียกว่า    พระอุปัชฌาย์   ซึ่งต้องมีคุณสมบัติตามพระวินัยและตามที่คณะสงฆ์ได้ตั้งไว้ ทั้งได้รับการแต่งตั้งจากคณะสงฆ์อย่างถูกต้อง
จุดมุ่งหมายหรือจุดประสงค์ในการบวชในพระพุทธศาสนามีมากมาย  แต่ที่นิยมและเชื่อถือกัน  ได้แก่ – เพื่อศึกษาพระธรรมวินัย    – เพื่อตอบแทนบุญคุณมารดาบิดา    – เพื่อรักษาประเพณีอันดีงามของชาติไทย – เพื่อความสุขและความเจริญก้าวหน้าในชีวิต    – เพื่อรักษาพระพุทธศาสนาเอาไว้  ส่วนในปัจจุบันการบวชทั้งเป็นสามเณรและเป็นพระภิกษุ  เพื่อการศึกษาหาความรู้ทั้งทางธรรมและทางโลก เพื่อยกระดับให้แก่ตนเอง
คุณสมบัติของผู้จะบวชเป็นพระภิกษุ    คุณสมบัติของผู้จะอุปสมบทในพระพุทธศาสนามีกล่าวไว้มากมาย แต่ในที่นี้ขอสรุปพอเป็นแนวทางปฏิบัติเพียงขอที่สำคัญ  เช่น  – ต้องได้รับอนุญาตจากบิดามารดา  – ต้องมีอายุครบ 20 ปีบริบูรณ์ – ต้องไม่มีภาระหน้าที่ติดตัวมาเช่นเป็นหนี้สิน ฯลฯ นอกจากนี้ ต้องมีเครื่องบริขารหรืออัฐบริขารครบทั้ง 8 อย่างได้แก่  1.สังฆาฎิ   2. จีวร   3.สบง    4.ประคตเอว   5.บาตร   6.เข็ม   7.มีดโกน  8.ผ้ากรองน้ำ   
3. เรื่อง   การเผยแผ่พระพุทธศาสนา    การเผยแผ่พระศาสนา  คือ  การทำให้ผู้อื่นรู้และเข้าใจหลักคำสอนให้ถูกต้อง  เช่น  -รู้จักหลักธรรมคำสอนอย่างถูกต้อง  -รู้จักประวัติความเป็นมาของศาสนา  -รู้จักการประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ ของศาสนา  โดยปราศจากการบังคับขู่เข็ญ  
วิธีการเผยแผ่พระศาสนา   ได้แก่การกระทำด้วยการพูดหรือการเขียน  – การใช้หลักประชาสัมพันธ์ – การปฏิบัติให้ดูเป็นตัวอย่างที่ถือว่าดีที่สุด
ผู้ที่ทำการเผยแผ่พระศาสนา  ได้แก่   พุทธบริษัท  4   คือ  ภิกษุ-สามเณร   อุบาสก–อุบาสิกา และพุทธศาสนิกชนทั่วไป 
-พระภิกษุสามเณร  ถือว่าเป็นผู้สืบทอดอายุพระศาสนาโดยตรง         -ส่วนอุบาสกอุบาสิกาเป็นผู้สืบทอดทางอ้อมโดยการให้การอุปถัมภ์
คุณสมบัติของผู้จะทำการเผยแผ่พระศาสนา    คือ   1) ต้องเป็นศาสนิกชนที่ดี  ที่มีความรู้และเข้าใจในหลักธรรมเป็นอย่างดี  2)  ต้องเป็นผู้สามารถปฏิบัติตามหลักศาสนาได้อย่างถูกต้อง
ลักษณะของการเผยแผ่พระศาสนาที่นักเรียนพึงกระทำ  ได้แก่อธิบายหลักธรรมหรือแนะนำให้ผู้ไม่รู้  ให้เกิดความรู้ความเข้าใจ  – เห็นเพื่อนประพฤติไม่ดี ควรชี้แจ้งตักเตือนชี้ให้เห็นโทษในการกระทำ  – ปฏิบัติตนให้เป็นตัวอย่างที่ดี ในฐานะเป็นลูกที่ดี  ศิษย์ที่ดี  พี่ที่ดี น้องที่ดี
– เข้าร่วมประกอบพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาในโอกาสอันสมควร  และปฏิบัติตามหลักธรรมที่ได้เล่าเรียนมาซึ่งถือว่าเป็นการเผยแผ่ได้ดีที่สุด
4. การปกป้องพระศาสนา   การปกป้องพระพุทธศาสนา  คือ  การรักษาและทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาให้ดำรงมั่นคง  โดยทางตรงและทางอ้อม   ได้แก่  การการปฏิบัติตามหลักธรรม  การช่วยทำนุรักษาศาสนสถานศาสนวัตถุ และการช่วยแนะนำสั่งสอนผู้ให้เข้าใจศาสนา
การปกป้องพระพุทธศาสนา  มี  4  สถาน  คือ  1. การปกป้องพระพุทธ   2. การปกป้องพระธรรม   3. การปกป้องพระสงฆ์    4. การปกป้องศาสนวัตถุและศาสนสถาน  
วิธีการปกป้องพระพุทธศาสนาที่ถูกต้อง  ได้แก่ 
1)     ต้องมีความศรัทธาในพระพุทธศาสนาอย่างจริงใจ  
2)     ต้องปฏิบัติตามหลักคำสอนอย่างถูกต้องเหมาะสม  
3)     มีความเข้าใจ เชื่อ และทำตนเป็นคนดีตามหลักคำสอน  
4)     ช่วยกันทำนุบำรุงรักษาศาสนวัตถุและศาสนสถาน
การปกป้องพระพุทธศาสนาที่นักเรียนควรกระทำ  ได้แก่
1)    หมั่นศึกษาหาความรู้ทางพระพุทธศาสนาให้เข้าใจ
2)    พึงปฏิบัติตนตามหลักคำสอน ทำตนให้เป็นคนดีเสมอ
3)    ควรให้ความรู้หรือแนะนำแก่ผู้ดูถูกหรือกระทำผิดต่อพระศาสนา
4)    ช่วยกันทำนุบำรุงรักษาศาสนวัตถุและศาสนสถานให้มั่นคง 


“ไม่มีใครทำให้เราประสบความสำเร็จได้นอกจากตัวเราเอง จงมุ่งมั่น ขยัน อดทน เพื่ออนาคตที่สดใส”

ดาวน์โหลดสื่อการสอน