บาลีไวยากรณ์ สมาสและตัทธิต




สมาส และตัทธิต 
จุดประสงค์ในการเรียน
๑.เพื่อให้นักศึกษารู้และเข้าใจบทสมาส และสมาสท้อง 
๒. เพื่อให้นักศึกษาเข้าใจคำศัพท์ตัทธิต และรูปวิเคราะห์
๓. เพื่อให้นักศึกษาสามารถประกอบบทสมาส และตัทธิตได้ด้วยตนเอง

รายละเอียดวิชา
บทที่ ๑ ความหมายและประเภทของสมาส คือ กัมมธารยสมาส ทิคุสมาส และตัปปุริสสมาส 
บทที่ ๒ ทวันทสมาส อัพยยีภาวสมาส และพหุพพีหิสมาส 
บทที่ ๓ ความหมายตัทธิต และประเภทตัทธิต คือ โคตตตัทธิต   และตรตยาทิตัทธิต 
บทที่ ๔ ราคาทิตัทธิต ชาตาทิตัทธิต สมุหตัทธิต ฐานตัทธิต พหุลตัทธิต เสฏฐตัทธิต 
บทที่ ๕ ตทัสสัตถตัทธิต ปกติตัทธิต ปูรณตัทธิต สังขยาตัทธิต และวิภาคตัทธิต 
บทที่ ๖ ภาวตัทธิต และอัพยยตัทธิต 

สมาส
นามศัพท์ตั้งแต่ ๒ ศัพท์ขึ้นไป ย่อเข้าเป็นบทเดียวกัน ชื่อสมาสๆ นี้ว่าโดยกิจมี ๒ 
๑. สมาสที่ท่านลบวิภัตติเสียแล้ว เรียกว่า "ลุตตสมาส" เช่น              กิตสฺส  ทุสฺสํ  =   กินทุสฺสํ    ผ้าเพื่อกฐิน,
    รญฺโ  ธนํ     =   ราชธนํ   ทรัพย์ของพระราชาเป็นต้น      
๒. สมาสที่ท่านไม่ลบวิภัตติ เรียกว่า "อลุตตสมาส" เช่น           ทูเรนิทานํ วัตถุมีนิทานในที่ไกล,           อุรสิโลโม (พฺราหฺมโณ) พราหมณ์มีขนที่อก เป็นต้น 
สมาสนั้นว่าโดยชื่อ มี ๖ อย่าง คือ                       
๑.กัมมธารยสมาส                       
๒.ทิคุสมาส                       
๓.ตัปปุริสสมาส                       
๔.ทวันทสมาส                       
๕.อัพยยีภาวสมาส          
๖.พหุพพีหิสมาส 

ตัทธิต
ตัทธิต คือ ปัจจัยกลุ่มหนึ่งเป็นประโยชน์เกื้อกูลในการย่อนามศัพท์ให้สั้นเข้าโดยการลงปัจจัยแทน เช่น 
ราชคเห ชาโต เป็น ราชคหิโก ลงณิก ปัจจัยแทน ชาต ศัพท์ เรียกว่า ตัทธิต ๆ นั้น แบ่งโดยย่อมี ๓ ชนิด 
 ๑. สามัญญตัทธิต          
 ๒. ภาวตัทธิต          
 ๓. อัพยยตัทธิต

ดาวน์โหลดสื่อการสอน